Serhildana Şêx Seîd

13 Nisan 1925’te Şark İstiklal Mahkemesi yargılamalarına başladı – bu süreç, Kürdistan tarihine derin izler bırakacak bir dönemin başlangıcı oldu. Yalnızca birkaç gün sonra, 15 Nisan’da, Şêx Seîd ve bazı arkadaşları Muş ile Gimgim (Warto) arasında, Abdûrrahman Paşa Köprüsü civarında yakalanarak Osman Nûrî Paşa’ya teslim edildi.

6 Mayıs’ta Amed’e (Diyarbakır) götürüldüler. 26 Mayıs’ta haklarında dava süreci başladı. Yaklaşık bir ay süren bu yargılamada toplam 92 kişi sanık olarak yer aldı. Karar 28 Haziran 1925’te açıklandı ve 47 kişi hakkında idam cezası verildi.

Bir gün sonra, 29 Haziran 1925’te, Şêx Seîd ve arkadaşları Dağkapı Meydanı’nda idam edildi.

Ancak yargılamalar burada sona ermedi. Şark İstiklal Mahkemesi 7 Mart 1927’ye kadar faaliyetini sürdürdü. Bu süre boyunca 5010 kişi mahkemeye çıkarıldı. 420 kişi hakkında idam kararı verildi; bu cezaların bir kısmı sanıkların yüzüne karşı, bir kısmı ise gıyaben açıklandı. Binlerce kişi farklı cezalara çarptırıldı ya da beraat etti.

Şêx Seîd etrafında gelişen bu olaylar, bugün hâlâ Kürt tarihindeki direnişin, hafızanın ve derin kırılmaların simgelerinden biri olarak görülmektedir.